Jak wykorzystać jedzenie do kształtowania relacji z psem?

Jedzenie to ogromna przyjemność dla zdecydowanej większości psów. Na szczęście, bo jedzenie dostarcza energii i składników odżywczych niezbędnych do dobrego, pełnego witalności życia. Jednocześnie może stać się elementem komunikacji z człowiekiem, nagrodą w treningu i dodatkiem do codziennych aktywności. To, w jaki sposób pies otrzymuje swoją codzienną dawkę jedzenia, ma więc znaczenie nie tylko jako żywienie sensu stricte, ale wpływa także na to, jak funkcjonuje w relacji z człowiekiem.

Czy to oznacza, że każdy posiłek powinien zamieniać się w trening, zabawę czy skomplikowane zadanie do wykonania? Jest wręcz przeciwnie. Dobrze zaplanowane żywienie obejmuje zarówno spokojne posiłki wydawane w przewidywalnych warunkach, jak i sytuacje, w których jedzenie staje się narzędziem aktywizacji psa.

Jedzenie jako element relacji człowiek-pies

Pies dość łatwo uczy się zależności pomiędzy własnym zachowaniem a konsekwencjami, które po nim następują. Jedzenie jest jednym z najbardziej podstawowych i skutecznych wzmocnień, dlatego może być wykorzystywane do uczenia nowych zachowań lub wzmacniania zachowań pożądanych (np. leżenie na legowisku).

Nie chodzi jednak o to, aby każdą interakcję z psem „opłacać” jedzeniem, a każdy przysmak traktować jak „łapówkę”. Jedzenie to ważny element komunikacji pomiędzy naszymi gatunkami, ale relacja z psem obejmuje znacznie więcej aktywności. To wspólne eksplorowanie środowiska, odpoczynek, zabawa, kontakty społeczne czy przewidywalność codziennego życia. Warto natomiast, w zależności od indywidualnych potrzeb i preferencji własnego psa, wykorzystywać jakąś część posiłków do aktywności odpowiadającym naturalnym zachowaniom psa, np. żerowanie.

Czy pies powinien jeść z miski?

Miska jest wygodnym i practical sposobem podawania jedzenia i dla wielu psów będzie najlepszym rozwiązaniem. Nie oznacza to jednak, że każdy posiłek musi zostać zjedzony właśnie z niej. Część dziennej porcji można wykorzystać jako tzw. aktywne karmienie, czyli wydawać je podczas treningu, w zabawce na jedzenie czy macie węchowej albo rozproszyć w bezpiecznym środowisku. Takie aktywności pozwalają połączyć naturalne dla psa żerowanie z aktywnością poznawczą i eksploracyjną.

Bardzo ważne jest jednak przy tym zachowanie proporcji. Aktywne karmienie nie powinno oznaczać, że pies nigdy nie ma możliwości zjedzenia posiłku w spokoju. Miska z łatwo dostępnym pokarmem, nie wymagającym od psa wysiłku w jego wydobyciu, powinna być stałym elementem przynajmniej jednego posiłku dziennie. Jeśli pies je ich więcej w ciągu doby, można w kolejnym wykorzystać aktywne karmienie, gdy służy ono naszemu psu.

Aktywne karmienie psa – jak wykorzystywać w codziennym życiu?

Aktywne karmienie polega na takim sposobie podania jedzenia, który wymaga od psa wykonania określonych czynności związanych z jego zdobyciem lub odnalezieniem.

Może to być np.:

• wyszukiwanie karmy rozsypanej na trawie,
• korzystanie z maty węchowej lub w przypadku karmy mokrej maty do wylizywania,
• wydobywanie pokarmu z odpowiednio dobranej zabawki,
• wykorzystanie części posiłku podczas treningu weterynaryjnego, zabiegów higienicznych, sportów kynologicznych, posłuszeństwa czy sztuczek.

Niezwykle ważne jest, aby trudność zadania stawianego psu była do tego psa dopasowana. Jeżeli zdobycie jedzenia wymaga zbyt dużego wysiłku bądź zadanie jest dla psa zbyt trudne czy niezrozumiałe, pupil może łatwo się frustrować zamiast czerpać korzyść z tej formy aktywności.

Pamiętaj także, że aktywne karmienie nie jest konkursem. Celem nie jest wcale maksymalne wydłużenie czasu jedzenia, ale stworzenie psu możliwości realizacji zachowań, które są dla niego naturalne i satysfakcjonujące.

Jak rozsypywać psu karmę?

Ważne, aby robić to w odpowiednim, bezpiecznym miejscu. Rozsypywanie części dawki dobowej półwilgotnej karmy na trawie jest ciekawym pomysłem, ponieważ pies musi aktywnie lokalizować granule, przemieszczać się i podejmować decyzje dotyczące ich odnalezienia. To prosta forma aktywnego karmienia, ponieważ nie wymaga kupowania dodatkowych akcesoriów.

Najbezpieczniej będzie rozsypać karmę w trawie we własnym ogródku czy działce – ważnym jest, aby trawa, wśród której ździebeł pies będzie intensywnie węszył w poszukiwaniu granul karmy nie była opryskiwana pestycydami ani innymi środkami ochrony roślin. Taką pewność możemy mieć wyłącznie na własnym terenie. W związku z tym nie należy rozsypywać karmy w miejscach zanieczyszczonych odchodami, śmieciami, rozmaitymi środkami chemicznymi i innymi potencjalnie niebezpiecznymi substancjami.

Jeżeli mamy więcej niż jednego psa również warto podejść do tematu ostrożnie. W przypadku psów, które mają tendencję do obrony zasobów, aktywne karmienie powinno odbywać się w warunkach zapewniających spokój i niestwarzających ryzyka konfliktu pomiędzy psami.

Węszenie zamiast kolejnego przysmaku

Aktywności węchowe z jedzeniem mogą być szczególnie wartościowym sposobem wykorzystania części dziennej dawki pokarmowej. Pamiętajmy, że węch jest dla psa podstawowym zmysłem do poznawania otoczenia. Poszukiwanie jedzenia nie jest więc wyłącznie aktywnością, która ma zająć psa, gdy potrzebujemy więcej czasu dla siebie. To zachowanie angażujące wiele procesów związanych z eksploracją środowiska. Dlatego jeśli nasz pies odnajduje się w tego rodzaju aktywnościach, nie frustruje się i czerpie z nich radość, zamiast dodawać kolejne przysmaki do dziennego jadłospisu w niekontrolowany sposób, można wykorzystać część standardowej porcji karmy i przeznaczyć ją na aktywność węchową. Ten sposób szczególnie warto wykorzystywać w przypadku psów, które nie mogą przyjmować dodatkowych nagród, np. ze względu na ograniczenie kalorii w diecie (psy z nadwagą i otyłe).

Spokojne jedzenie psa też jest ważne

Skoro jedzenie może być okazją do aktywności, łatwo popaść w skrajność i uznać, że każdy posiłek powinien dostarczać pupilowi dodatkowych bodźców. Podkreślmy to raz jeszcze – pies powinien mieć możliwość spokojnego i niezakłócanego pobierania głównego posiłku każdego dnia. Jak taką możliwość zapewnić?

Miejsce karmienia powinno być stałe i możliwie wolne od presji. Nie należy psu przeszkadzać podczas jedzenia, zabierać mu miski „dla sprawdzenia” reakcji, stać nad nim. Zdecydowanie nie polecamy celowego dotykania jedzenia psa w misce w celu uczenia zwierzaka, że człowiek może ingerować w jego posiłek. To prosta droga do rozwinięcia u psa poczucia braku bezpieczeństwa i zaufania do swojego opiekuna, a także rozwoju niezwykle problematycznej w codziennym życiu obrony zasobów. Każdy, w tym także pies, zasługuje na to, aby zjeść posiłek w spokoju. Nam również nie spodobałoby się, gdyby ktoś grzebał w naszym talerzu.

Regularność karmienia

Relację z psem budujemy również poprzez przewidywalność. Względnie stałe pory posiłków pozwalają psu przewidzieć, kiedy otrzyma jedzenie, a także sprzyjają prawidłowemu trawieniu. Nie oznacza to oczywiście konieczności karmienia z dokładnością co do minuty. Znacznie ważniejszy jest powtarzalny rytm dnia i dopasowanie częstotliwości posiłków do wieku, stanu zdrowia, aktywności oraz indywidualnych potrzeb psa.

Regularność opiekuna w wydawaniu porcji ułatwia również obserwację apetytu pupila. Jeśli opiekun wie, ile i kiedy pies zwykle zjada, łatwiej będzie mu zauważyć rzeczywistą zmianę, która może świadczyć o ewentualnym problemie zdrowotnym. Wówczas szybka reakcja w postaci wizyty u lekarza weterynarii bywa nieoceniona.

Przysmak jest częścią diety, nawet jeśli znajduje się poza główną miską. Z tego powodu warto traktować go jako element dziennego bilansu energetycznego, a nie nadprogramowe kalorie. Wliczanie przysmaków do zapotrzebowania kalorycznego dotyczy szczególnie psów, które otrzymują wiele nagród podczas treningów, ale na takim podejściu zyska tak naprawdę także nietrenujący pies.

Pamiętaj, że dobry gotowy przysmak powinien być:

• bezpieczny dla psa,
• odpowiedni do jego potrzeb żywieniowych,
• niewielkich rozmiarów lub łatwy do podzielenia na niewielkie kawałki,
• wystarczająco atrakcyjny smakowo i zapachowo, aby rzeczywiście pełnić funkcję wzmocnienia,
• uwzględniony w całkowitej podaży dziennej energii.

Zaleca się, aby przysmaki w diecie każdego psa stanowiły nie więcej niż 10-15% całkowitego zapotrzebowania energetycznego. Wynika to z faktu, że nie są to produkty zbilansowane pod względem składu odżywczego. Podawanie więcej przysmaków kosztem zmniejszenia dawki karmy może doprowadzić więc do niedoborów składników odżywczych. Z kolei duży udział przysmaków w diecie przy dostarczaniu z posiłków 100% energii potrzebnej dla danego psa, szybko doprowadzi do niebezpiecznej w skutkach

Jak wybrać zdrowe przysmaki treningowe dla psa?

Przede wszystkim warto czytać skład takich produktów, a także – jeśli producent podaje – ich dawkowanie. PLATINUM STAR to przykład przysmaków, które można z powodzeniem wykorzystywać jako element codziennego treningu czy komunikacji z psem. Są bezzbożowe, nie zawierają dodatku cukru, a mimo to pozostają soczyste i wyjątkowo smaczne dla psów. Powodem tego jest fakt zawartości aż 70% świeżego mięsa jednego gatunku. Monobiałkowość wariantów sprawia, że doskonale sprawdzą się także dla psów z alergiami i nietolerancjami pokarmowymi. Dodatkowo metoda wolnego gotowania mięsa we własnych sokach (FSG) sprawia, że kawałki PLATINUM STARS są miękkie i ciągliwe, właśnie dzięki zawartości naturalnych soków mięsnych. Psy bardzo je lubią, a to równie istotne kryterium wyboru!

Dla wielu opiekunów psów nie bez znaczenia będzie również inna zaleta przysmaków PLATINUM STAR – są one niskotłuszczowe! Wśród dostępnych wariantów smakowych znajdziesz:

• Iberico – z wieprzowiną iberyjską i 13% tłuszczu w suchej masie,
• Turkey – z indykiem i 12% tłuszczu w suchej masie,
• Salmon – z łososiem i 14% tłuszczu w suchej masie.

Poza wybranym gatunkiem mięsa w składzie przysmaków znajdziesz warzywa oraz cenne zioła, jak rumianek, ostropest plamisty czy mniszek lekarski. Wzbogacone są także olejem z łososia będącym źródłem prozdrowotnych kwasów omega-3 i ekstraktem z małży nowozelandzkiej doskonale wspierającym stawy pupila.

Wybierając przysmaki PLATINUM STARS nie musisz także głowić się nad obliczeniem codziennej dawki. Na każde 10 kg masy ciała Twojego psa może on bezpiecznie otrzymać maksymalnie 15-20 sztuk „gwiazdek”, przy odpowiednim zmniejszeniu dawki karmy podstawowej.

Pamiętaj jednak o podstawowej zasadzie: przysmak nie zastępuje pełnoporcjowego posiłku i powinien pozostawać limitowanym dodatkiem do zbilansowanej diety.

Kiedy jedzenie może zacząć przeszkadzać w relacji z psem?

Problem pojawia się wówczas, gdy pokarm oferowany psu staje się jedynym sposobem uzyskania od psa określonego zachowania bądź gdy każda interakcja pomiędzy Tobą a pupilem sprowadza się do podawania przysmaków. Jedzenie może i powinno wspierać Waszą relację, ale nie powinno być jej fundamentem.

Uważaj również na:

• przekraczanie dziennego zapotrzebowania energetycznego psa – zarówno przy wykorzystaniu przysmaków jak i w samej diecie podstawowej,
• zastępowanie głównych posiłków psa przekąskami,
• nagradzanie psa jedzeniem bez wyraźnego celu,
• ciągłe podawaniem coraz to bardziej atrakcyjnych przysmaków, gdy pies odmawia jedzenia – to prosta droga do stworzenia „psa-niejadka”,
• wykorzystywanie jedzenia do nakłaniania psa do wykonania czynności, których nie chce/obawia się,
• tzw. „palenie miski” – wydawanie jedzenia wyłącznie w treningu, za wykonaną „pracę”.

Jeśli potrzebujesz wykorzystywać dużo większą liczbę „smaczków” do nagradzania psa czy oferowania mu węchowych aktywności, możesz z powodzeniem wykorzystywać część codziennej dawki karmy półwilgotnej PLATINUM.

Bibliografia:

1.     PARSZEWSKA, SYLWIA, and KAROLINA PUSTUŁA. "Karmienie interaktywne jako forma redukcji stresu podczas zabiegów pielęgnacyjnych u psów." ZESZYTY: 59.

2.     Zaniewska-Wojtków, Zofia, and Piotr Wojtków. Słuchając psa. GW Foksal Ebooki, 2019.

3.     Little, Susan E., Joe Hostetler, and Katherine M. Kocan. "Movement of Rhipicephalus sanguineus adults between co-housed dogs during active feeding." Veterinary parasitology 150.1-2 (2007): 139-145.